دوره و شماره: دوره 4، شماره 1 - شماره پیاپی 6، شهریور 1398 

تولید تابش تراهرتز همدوس با استفاده از موجبر استوانه ای دو بخشی متناوب

صفحه 1-8

احمد اشرفی، علی حسن بیگی

چکیده اخیرا تولید تابش تراهرتز یکی از جذاب ترین مباحث در بسیاری از زمینه های فیزیک شده است. در این مقاله، یک موجبر استوانه‌ای دو بخشی متناوب که توسط باریکه الکترون برانگیخته می شود، به عنوان منبع تابش تراهرتز معرفی شده است. با انتخاب مقادیر مناسب برای پارامترهای سیستم، فرکانس برهمکنشی باریکه الکترون و مد در بخش دوم (فرکانس تابش پراشی) دو برابر فرکانس بخش اول (فرکانس جمع شدگی الکترون) بدست آمد. نتایج نشان می دهد که باریکه الکترون با ولتاژ 20kV، تابش همدوسی با فرکانس 0.36THz تولید می‏کند. از آنجایی که در این موجبرها چگالی جریان شروع کاهش می‏یابد، پیش بینی شده است که می توانند سهم مهمی در سیستم های تراهرتز آینده داشته باشند.

نظریه میدانهای اسکالر و کوانتومی در متریک شوارتشیلد – رهیافت وبر

صفحه 9-18

ابوالفضل جعفری

چکیده بر پایه روش وبر، نظریه میدان­های اسکالر و میدان­های کوانتومی در متریک شوارتشیلد و در تقریب اول از تانسور خمش ریمان را بازنویسی می­کنیم. با شروع از معادله حرکت میدان و با استفاده از روش بتمن – کالدیرولا و کانایی، قادر خواهیم بود لاگرانژی مناسب نظریه را در مختصات محلی تخمین بزنیم. همچنین نشان خواهیم داد که با جذب اثر حضور گرانش در جرم میدان، نظریه میدان­های اسکالر مطرح شده را می­توان بطور کامل حل نموده و پایداری یا ناپایداری آن­را بررسی نمود. با اعمال رابطه کوانتش، می­توان دریافت که رفتار میدان­های اسکالر با پاسخ میدان­های کوانتومی به اعمال روش وبر، متفاوت بوده و وجود یک جمله نوفه در لاگرانژی میدان­های کوانتومی ضروری است. تقریب اساسی در این مقاله، هم­ارزی بین فضاهای شبه ریمانی و فضا زمان مینکوفسکی است.

شناسایی و تعیین منابع عدم قطعیت اندازه گیری اکتیویته در ماتریس خاک

صفحه 19-28

حسن رنجبر، علی یوسفی

چکیده پایش محیطی که جزئی جدایی ناپذیر از ایمنی هسته­ای می­باشد همواره حائز اهمیت بوده و لزوم اجرای منظم، دقیق و با کیفیت آن ضروری است. روش طیف سنجی گاما به طور گسترده برای تشخیص و اندازه­گیری رادیونوکلیدهای گامازا در نمونه­های طبیعی استفاده می­شود. در روش طیف سنجی گاما نیز مانند سایر مباحث اندازه­گیری نیاز به تعیین میزان دقت از طریق مشخص کردن عدم قطعیت، بدیهی می­باشد. هدف از این تحقیق شناسایی فاکتورهای تاثیرگذار بر عدم قطعیت و محاسبه آن به منظور نشان دادن میزان دقت اندازه­گیری اکتیویته رادیونوکلیدهای گامازای نمونه خاک می­باشد. برای انجام این تحقیق نمونه­ی خاکی با وزن 243 گرم در ظرف استاندارد استوانه­ای ساخته شد. سپس میزان اکتیویته رادیونوکلید سزیم-137 که دارای پیک انرژی 661 کیلوالکترون ولت می­باشد با استفاده از آشکارساز ژرمانیوم با خلوص بالا و بازده نسبی %80 و برای زمان شمارش 72000 ثانیه محاسبه گردید. مقدار اکتیویته سزیم-137 در نمونه موردنظر 482 بکرل اندازه­گیری شد. همچنین عدم قطعیت اندازه­گیری اکتیویته فوق 4/33 بکرل محاسبه گردید. یافته­های این تحقیق نشان می­دهد که عدم قطعیت اندازه­گیری اکتیویته با وجود در نظر گرفتن تمام فاکتورهای دخیل مقداری در حدود 9/6% داشته که این موضوع دقت و اطمینان­پذیری بالای نتایج را نشان می­دهد. همچنین از بین تمام عوامل تاثیرگذار در عدم قطعیت نهایی، عدم قطعیت شمارش و بازده سهم عمده­ای را به خود اختصاص می دهند.

محاسبه پدیده شناسی تابع ترکش مزون B تا تقریب دوم اختلال در نظریه QCD

صفحه 29-40

سید محمد موسوی نژاد، مریم سلیمانی نیا

چکیده در این مقاله در رهیافت پدیده شناسی و به کمک داده­های نابودی الکترون-پوزیترون، تابع ترکش غیر اختلالی مزون B (مزون با طعم کوارک باتم) را تا مرتبه دوم اختلال در نظریه QCD تعیین می­کنیم. جهت این محاسبه از برازش کلیه داده­های آزمایشگاهی موجود از گروه­های OPAL، ALEPH، SLD2002 و DELPHI استفاده می­کنیم. همچنین به کمک رهیافتHessian ، خطا در تعیین تابع ترکش را محاسبه کرده و در یک مثال کاربردی از نتایج به دست آمده، تابع توزیع انرژی مزون B تولید شده از واپاشی کوارک تاپ را تعیین خواهیم نمود. مطالعه طیف انرژی مزون B کانال مناسبی برای بررسی خواص کوارک تاپ و بخصوص جستجوی فیزیک جدید در ازمایشگاههایی مانند سرن خواهد بود.

بهره انرژی الکترون در کانال یونی لیزری تحت تأثیر پتانسیل بار فضایی و میدان‌های مغناطیسی ویگلر مارپیچی و یکنواخت خارجی

صفحه 41-50

آمنه کارگریان

چکیده در این مقاله بهره انرژی الکترون و دینامیک نسبیتی آن در یک کانال یونی تشکیل شده در اثر عبور پالس لیزر تحت تاثیر پتانسیل بار فضایی کانال یونی و موج پلاسمایی در حضور میدان­های مغناطیسی ویگلر مارپیچی و یکنواخت خارجی بصورت تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است. معادلات در نظر گرفته شده برای بررسی دینامیک الکترون ، معادلات نیروی لورنتس سه بعدی می­باشند. برای تحلیل عددی معادلات به­دست آمده، از یک کد تک ذره نسبیتی سه بعدی استفاده شده است. نتایج نشان می­دهند بهره انرژی الکترون و مسیر حرکت آن در کانال بطور قابل توجهی تحت تأثیر بار فضایی یون و ویگلر مارپیچی و همچنین میدان مغناطیسی یکنواخت خارجی قرار می­گیرند. نتایج به­دست آمده در این مقاله می­تواند در انتخاب پارامترهای مناسب برای طراحی شتابدهنده­های پلاسمایی حائز اهمیت باشند.

ارتباط بین ویژگی‌های فیزیکی و عملکرد فوتوکاتالیستی نانوذرات نیمرسانای مغناطیسی رقیق اکسید قلع آلاییده با کروم

صفحه 51-74

جمال مظلوم، فرهاد اسمعیلی قدسی، حسین گل مژده، ماجده مهین زاد

چکیده نانو­ذرات اکسید قلع آلاییده با کروم (SnO2:Cr) توسط فرایند سل- ژل تهیه شدند. تاثیر پارامترهای ساختاری، نقص­های ذاتی و غیرذاتی بر روی ویژگی­های فیزیکی و عملکرد فوتوکاتالیستی نانوذرات توسط تکنیک­های تحلیلی گوناگون مورد بررسی قرار گرفت. طیف­های فوتوالکترون پرتو ایکس نشان دادند که یون­های کروم در شبکه اکسید قلع با حالت شیمیایی 3+ وارد شدند. آنالیز پراش پرتو ایکس نشان داد که اندازه بلورک و پارامترهای شبکه اندکی کاهش یافته در حالی­که چگالی نابه­جایی با آلایش کروم افزایش یافته است. کرنش یکنواخت شبکه، اندازه بلورک، مادول یانگ، تنش شبکه، چگالی انرژی تغییر شکل نانوذرات توسط آنالیز پهن‏شدگی خط پراش پرتو ایکس با استفاده از روش ویلیامسون -هال اصلاح شده با فرض مدل کرنش همسانگرد (ISM)، مدل کرنش غیرهمسانگرد (ASM) و مدل چگالی انرژی تغییر شکل یکنواخت (EDM)، تخمین زده شد. کرنش انبساطی اکسید قلع با ناخالصی کروم کاهش یافت و برای میزان ناخالصی بیشتر به کرنش انقباضی تبدیل شد. تصاویر میکروسکوپ الکترونی عبوری (TEM) تایید کردند که میانگین اندازه ذرات با ناخالصی کروم کاهش می یابد. رفتار فرومغناطیسی در دمای اتاق در نانوذرات اکسید قلع آلاییده با میزان کم ناخالصی کروم مشاهده گردید و مغناطش اشباع با افزایش میزان ناخالصی تا 5% مول کاهش یافت. باریک شدگی گاف نواری و افزایش جذب میان نواری در طیف جذب ناحیه فرابنفش­-مرئی و گذار از کرنش انبساطی به کرنش انقباضی ثابت کردندکه تهی‏جاهای اکسیژنی/ نقص های غیرذاتی Cr 2P))، و میکرو کرنش­ها نقش مهمی در فرومغناطیس ضعیف و بهبود تخریب نوری نانوذرات اکسید قلع آلاییده با کروم در مقابل رنگینه­های رودامین بی (RhB)، و متیلن بلو MB)) ایفا می­کنند.

مطالعه‌ی اثرمغناطیسی کایرال در مختصات شبه نورگونه به کمک هم ارزی

صفحه 75-85

علی واحدی، فاطمه لطیفیان، جعفر خداقلیزاده

چکیده اثر مغناطیسی کایرال پدیده­ایست که در آن یک میدان مغناطیسی خارجی در حضور یک پتانسیل شیمیایی کایرال منجر به تولید یک جریان الکتریکی در راستای میدان مغناطیسی می‌شود . این پدیده در سیستم های حاوی پلاسمای کوارک_گلئون و همچنین اخیراً در برخی از سیستم‌های مورد توجه فیزیک ماده چگال مشاهده شده است . برهم‌کنش‌ در این سیستم‌ها قوی می‌باشد ، از این رو ، بهترین‌ترین روشی که تا کنون برای بررسی این پدیده مورد توجه قرار گرفته، هم‌ارزی گرانش/ پیمانه است که ابزاری مناسب برای مطالعه سیستم‌هایی با برهم‌کنش قوی می‌باشد. از آنجا که در برخی از مدلهای ماده چگال تقارن لورنتز وجود ندارد، در این مقاله با معرفی دوگان گرانشی مناسبی اثر مغناطیسی کایرال را در سیستمی که تقارن نا نسبیتی دارد مطالعه می‌کنیم. با معرفی سیاه چاله آنتی دو سیتر شوارزشیلد در مختصات شبه نور گونه خواهیم دید تقارن لورنتز شکسته شده و تقارن غیر نسبیتی شرودینگر z=2 آشکار می‌شود . در مدل هولوگرافیک ما، ویژگی‌های سیستم مطابقت خوبی با نتایج تجربی فلزات شگرف در دمای خیلی پایین دارد. نکته‌ی حائز اهمیت این است که جریان الکتریکی کایرال در این مدل که برای سیستمهای غیر نسبیتی که دوگان گرانشی فلزات شگرف است بدست می‌آوریم ، نصف جریانی است که قبلاً در فضا-زمان آنتی دوسیتر در حالت نسبیتی بررسی شده است .