fa ارتباط بین ویژگی‌های فیزیکی و عملکرد فوتوکاتالیستی نانوذرات نیمرسانای مغناطیسی رقیق اکسید قلع آلاییده با کروم نانوفیزیک Special پژوهشي Research نانو&shy;ذرات اکسید قلع آلاییده با کروم <span dir="LTR">(SnO₂:Cr)</span> توسط فرایند سل- ژل تهیه شدند. تاثیر پارامترهای ساختاری، نقص&shy;های ذاتی و غیرذاتی بر روی ویژگی<span dir="LTR">&shy;</span>های فیزیکی و عملکرد فوتوکاتالیستی نانوذرات توسط تکنیک&shy;های تحلیلی گوناگون مورد بررسی قرار گرفت. طیف&shy;های فوتوالکترون پرتو ایکس نشان دادند که یون&shy;های کروم در شبکه اکسید قلع با حالت شیمیایی 3+ وارد شدند. آنالیز پراش پرتو ایکس نشان داد که اندازه بلورک و پارامترهای شبکه اندکی کاهش یافته در حالی&shy;که چگالی نابه&shy;جایی با آلایش کروم افزایش یافته است. کرنش یکنواخت شبکه، اندازه بلورک، مادول یانگ، تنش شبکه، چگالی انرژی تغییر شکل نانوذرات توسط آنالیز پهن&rlm;شدگی خط پراش پرتو ایکس با استفاده از روش ویلیامسون -هال اصلاح شده با فرض مدل کرنش همسانگرد <span dir="LTR">(</span><span dir="LTR">ISM)</span>، مدل کرنش غیرهمسانگرد <span dir="LTR">(ASM)</span> و مدل چگالی انرژی تغییر شکل یکنواخت <span dir="LTR">(EDM)</span>، تخمین زده شد. کرنش انبساطی اکسید قلع با ناخالصی کروم کاهش یافت و برای میزان ناخالصی بیشتر به کرنش انقباضی تبدیل شد. تصاویر میکروسکوپ الکترونی عبوری <span dir="LTR">(TEM)</span> تایید کردند که میانگین اندازه ذرات با ناخالصی کروم کاهش می یابد. رفتار فرومغناطیسی در دمای اتاق در نانوذرات اکسید قلع آلاییده با میزان کم ناخالصی کروم مشاهده گردید و مغناطش اشباع با افزایش میزان ناخالصی تا 5% مول کاهش یافت. باریک شدگی گاف نواری و افزایش جذب میان نواری در طیف جذب ناحیه فرابنفش&shy;-مرئی و گذار از کرنش انبساطی به کرنش انقباضی ثابت کردندکه تهی&rlm;جاهای اکسیژنی/ نقص های غیرذاتی <span dir="LTR">Cr 2P)</span>)، و میکرو کرنش&shy;ها نقش مهمی در فرومغناطیس ضعیف و بهبود تخریب نوری نانوذرات اکسید قلع آلاییده با کروم در مقابل رنگینه&shy;های رودامین بی <span dir="LTR">(RhB)</span>، و متیلن بلو <span dir="LTR">MB)</span>) ایفا می&shy;کنند. Cr&ndash;doped SnO₂ nanoparticles (SnO₂: Cr NPs) synthesized by sol-gel process. Influence of structural parameters, intrinsic and extrinsic defects of NPs on physical properties and photocatalytic performance of nanoparticles were investigated by various analytical techniques. X-ray photoelectron spectra revealed that Cr ions incorporated in SnO₂ lattice with chemical state of +3. The X-ray diffraction analysis disclosed that crystallite size and lattice parameters reduced slightly while dislocation density increased by Cr doping. The isotropic (anisotropic) lattice strain, crystallite size, young modulus, lattice deformation stress, and deformation energy density of nanoparticles were estimated by XRD line profile analysis using modified Williamson&ndash;Hall method assuming the isotropic strain model (ISM), anisotropic strain model (ASM) and energy density model (EDM). The tensile strain of SnO₂ reduced by Cr doping and converted to compressive strain for higher doping level. Transmission Electron Microscopy (TEM) micrographs confirmed that average particle size reduces by Cr doping. Ferromagnetic behavior was observed in low level Cr-doped SnO₂ NPs at room temperature and saturation magnetization decreased as doping level to 5 mol% increased. Band gap narrowing, mid-gap state absorption in UV-Vis spectra, and transition from tensile to compressive strain proved that the oxygen vacancies/extrinsic defects (Cr 2p) and microstrain play an important role in weak ferromagnetism and enhanced photodegradation of Cr doped SnO₂nanoparticles against rhodamine B (RhB) and methylene blue (MB) dyes.<span dir="RTL"></span> اکسید قلع آلاییده با کروم, سل- ژل, نیمرسانای مغناطیسی رقیق, فوتوکاتالیست, روش ویلیامسون-هال اصلاح شده. Cr–doped SnO2, Sol-gel, DMS, Photocatalysis, modified Williamson-Hall method 51 74 http://jmrph.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-126-1&slc_lang=fa&sid=1 jamal mazloom جمال مظلوم j.mazloom@guilan.ac.ir 1003194753284600837 1003194753284600837 Yes university of guilan دانشگاه گیلان farhad esmaeili ghodsi فرهاد اسمعیلی قدسی feghodsi@guilan.ac.ir 1003194753284600838 1003194753284600838 No university of guilan دانشگاه گیلان hosein golmojdeh حسین گل مژده h.golmojdeh@gmail.com 1003194753284600839 1003194753284600839 No university of guilan دانشگاه گیلان majedeh mahinzad ماجده مهین زاد majedemahinzad96@gmail.com 1003194753284600840 1003194753284600840 No university of guilan دانشگاه گیلان