fa شناسایی و تعیین منابع عدم قطعیت اندازه گیری اکتیویته در ماتریس خاک نانوفیزیک Special پژوهشي Research پایش محیطی که جزئی جدایی ناپذیر از ایمنی هسته&shy;ای می&shy;باشد همواره حائز اهمیت بوده و لزوم اجرای منظم، دقیق و با کیفیت آن ضروری است. روش طیف سنجی گاما به طور گسترده برای تشخیص و اندازه&shy;گیری رادیونوکلیدهای گامازا در نمونه&shy;های طبیعی استفاده می&shy;شود. در روش طیف سنجی گاما نیز مانند سایر مباحث اندازه&shy;گیری نیاز به تعیین میزان دقت از طریق مشخص کردن عدم قطعیت، بدیهی می&shy;باشد. هدف از این تحقیق شناسایی فاکتورهای تاثیرگذار بر عدم قطعیت و محاسبه آن به منظور نشان دادن میزان دقت اندازه&shy;گیری اکتیویته رادیونوکلیدهای گامازای نمونه خاک می&shy;باشد. برای انجام این تحقیق نمونه&shy;ی خاکی با وزن 243 گرم در ظرف استاندارد استوانه&shy;ای ساخته شد. سپس میزان اکتیویته رادیونوکلید سزیم-137&nbsp; که دارای پیک انرژی 661 کیلوالکترون ولت می&shy;باشد با استفاده از آشکارساز ژرمانیوم با خلوص بالا و بازده نسبی %80 و برای زمان شمارش 72000 ثانیه محاسبه گردید. مقدار اکتیویته سزیم-137 در نمونه موردنظر 482 بکرل اندازه&shy;گیری شد. همچنین عدم قطعیت اندازه&shy;گیری اکتیویته فوق 4/33 بکرل محاسبه گردید. یافته&shy;های این تحقیق نشان می&shy;دهد که عدم قطعیت اندازه&shy;گیری اکتیویته با وجود در نظر گرفتن تمام فاکتورهای دخیل مقداری در حدود &nbsp;9/6% داشته که این موضوع دقت و اطمینان&shy;پذیری بالای نتایج را نشان می&shy;دهد. همچنین از بین تمام عوامل تاثیرگذار در عدم قطعیت نهایی، عدم قطعیت شمارش و بازده سهم عمده&shy;ای را به خود اختصاص می دهند. Environmental monitoring, which is an inseparable component of nuclear safety, is always important. The need for regular, accurate and qualified implementation is essential. The gamma spectrometry method is widely used for the detection and measurement of gamma emitting radionuclides in natural samples. In the gamma spectrometry method, like all methods of measurement, the d<span b="" new="" style="line-height: 107%; font-family:;" times=""><font color="#000000">etermination of measurement uncertainty&nbsp;</font></span>is evident. The aim of this study is to measure the gamma-ray radionuclide activity of the soil sample and the correct associated uncertainty. A soil sample in a cylindrical container and weighing 243 grams was used based on the 661 keV peak of cesium and a high-purity germanium detector (80% relative efficiency) for calculations. According to the counting of 72000 second of the soil sample, the amount of cesium activity was 482 Becquerel. Also, the uncertainty of the above activity measurements was calculated 33.4 Becquerels. The results of this study indicate that the measurement of activity of gamma emitting radionuclide with relative uncertainty of 6.9% indicates the high reliability of the results. Also in the total uncertainty, the counting and efficiency uncertainty make the main contribution. طیف سنجی گاما, عدم قطعیت اندازه گیری, نمونه خاک, اکتیویته Gamma spectrometry, Measurement uncertainty, Soil sample, Activity 19 28 http://jmrph.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-123-1&slc_lang=fa&sid=1 Hassan Ranjbar حسن رنجبر hranjbar@aeoi.org.ir 1003194753284600832 1003194753284600832 Yes پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای Ali Yousefi علی یوسفی alyousefi@aeoi.org.ir 1003194753284600833 1003194753284600833 No پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای